ชื่อและคำศัพท์
ที่มาของชื่อสยามยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ รูปแบบที่เก่าแก่ที่สุดคือสยามปรากฏในจารึกก่อนสมัยอังกอร์ในศตวรรษที่ 7 ซึ่งน่าจะเป็นชื่อสถานที่ที่บ่งบอกถึงบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง[ 11 ] : 69
สยามในจารึกเขมรและจาม
ในช่วงระยะเวลาที่มีการติดต่ออย่างเข้มข้นระหว่าง อาณาจักร เจนลาและทวารวตีรวมถึงสงครามและพันธมิตรราชวงศ์ภายใต้พระเจ้าอิสนาวรมันที่ 1และพระเจ้าภววรมันที่ 2 คำ ว่าsyamปรากฏ 4 ครั้งในการอ้างอิงถึงทาสหญิง ( ku syam : K. 557, ลงวันที่ 611 CE; K. 127, 683 CE; K. 154, 685 CE; [ 12 ] : 21, 89, 123 และ K. 904, 713 CE [ 13 ] : 54 ) และอีกครั้งในชื่อของข้าราชการผู้ถือครองที่ดิน ( pon syam ) ผู้มอบนาข้าวให้แก่วัด (K. 79, 639 CE) [ 12 ] : 69 ใน K. 127 รายการที่อยู่ก่อนหน้าsyamอยู่ในตำแหน่งทางไวยากรณ์เดียวกันและอ่านว่าvrau [ 12 ] : 89 เจนเนอร์ถือว่าvrauหมายถึง ชนกลุ่มน้อย ทางชาติพันธุ์และภาษาซึ่งอาจเป็นบรรพบุรุษของชาวBruหรือBrau ในปัจจุบัน [ 14 ] : 297 ในทำนองเดียวกันsyamอาจเป็นชื่อสถานที่ที่ขยายความไปถึงผู้คนในพื้นที่นั้นด้วย[ 11 ] : 69 คำนี้หายไปจากจารึกหลังจาก Chenla ล่มสลายในศตวรรษที่ 8
Michael Vickery เขียนว่าsyāmปรากฏในจารึกเขมรแปดแห่งในศตวรรษที่เจ็ดในฐานะ “ชื่อเฉพาะของคนงานสามัญ” Vickery เตือนว่า “เป็นการเข้าใจผิดที่จะระบุลักษณะเฉพาะของกลุ่มใด ๆ” ให้กับการปรากฏของsyām ในศตวรรษที่เจ็ด เขาตั้งข้อสังเกตว่า “Syam” ยังคงเป็นชื่อบุคคลในกัมพูชาสมัยใหม่ Vickery แยกแยะการปรากฏของชื่อเฉพาะ “Syāṃ” ในศตวรรษที่เจ็ดออกจากการใช้งานทางภูมิศาสตร์ในภายหลัง[ 15 ]
คำนี้ปรากฏซ้ำในรายชื่อทาสใน จารึก จามโปนครที่ญาตรังซึ่งมีอายุราวปี 1050 [ 16 ] : 140 [ 5 ] : 124 [ 17 ] : 239
การปรากฏครั้งต่อมาพบได้ในจารึกจาม C.30 B1 ที่โปนคร ซึ่งมีอายุราวปี ค.ศ. 1233/34 [ 18 ]ในรายชื่อทาสประเภทนี้ อาร์โล กริฟฟิธส์แปลคำว่าสยาม[ 19 ] : 67 เขากำหนดชื่อนี้ไว้ในตารางของชนชาติที่ปรากฏในคัมภีร์เขมร จาม และชวาตั้งแต่สองเล่มขึ้นไป ซึ่งชื่ออื่นๆ ทุกชื่อจะสอดคล้องกับรัฐที่รู้จักจากที่อื่น[ 19 ] : 71
ราวกลางศตวรรษที่ 12 พบภาพนูนต่ำที่นครวัด depicting ทหารรับจ้างของกองทัพอังกอร์ที่มีป้ายกำกับว่าsyam-kukซึ่งอาจหมายถึง "แห่งดินแดนสยาม" [ 5 ] : 124 [ 20 ] : 62 ไม่สามารถระบุเชื้อชาติหรือภาษาของทหารเหล่านี้ได้อย่างแน่นอน แม้ว่านักวิชาการหลายคนจะระบุว่าพวกเขาเป็นชาวสยาม[ 11 ] : 70
แม้จะมีข้อสันนิษฐานก่อนหน้านี้ แต่ฉันทามติทางวิชาการสมัยใหม่ เช่น Vittorio Roveda [ 21 ] BP Groslier [ 22 ] Saveros Pou [ 23 ]และ Michael Vickery [ 24 ]ก็คือ “Syam Kuk” ในศตวรรษที่ 12 ที่ปรากฏบนนครวัดนั้นไม่ใช่ชาวไท/สยาม (ชาติพันธุ์ไทย) [ 25 ] Vickery ยังปฏิเสธข้ออ้างที่ว่า “ syām ” มาจากภาษาสันสกฤตśyāmaซึ่งหมายถึง “มืด” (เช่น “ผิวคล้ำ”) เขาได้บันทึกการใช้คำว่าSyam , Sien , Siam และ Hsien ใน ภาษาจีนโดยชาวจาม ชาวเขมร และชาวจีน เพื่ออธิบายว่าsyām kukไม่ได้หมายถึงชาติพันธุ์ แต่หมายถึงพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ โดยเฉพาะที่ราบภาคกลางตอนใต้ของประเทศไทยในปัจจุบัน ซึ่งส่วนใหญ่มีประชากรเป็นชาวมอญ-เขมรในศตวรรษที่ 12 ไม่ใช่ชาวไท/สยาม[ 26 ]
สยามในจารึกของพุกาม
ตั้งแต่ราวปี 1120 เป็นต้นมา คำ ว่า syamปรากฏมากกว่า 20 ครั้งใน จารึกภาษา มอญโบราณและ ภาษา พม่าที่พุกามตัวอย่างหนึ่งเกี่ยวข้องกับSaṁbyaṅซึ่งเป็นตำแหน่งในภาษามอญโบราณสำหรับข้าราชการอาวุโส แต่คำนี้ปรากฏส่วนใหญ่ในรายชื่อทาสในวัดทั้งชายและหญิง[ 5 ] : 124 Syaṁบางคนถูกจำแนกตามอาชีพ เช่น นักเต้น ช่างทอผ้า หรือช่างไม้[ 11 ] : 70
สยามในแหล่งข้อมูลภาษาชวาโบราณ
บทที่ 15.1 ของDeśawarṇana ภาษาชวาโบราณ หรือที่รู้จักกันดีในชื่อNagarakertagamaกล่าวถึงชาวสยามแห่งอโยธยา พร้อมด้วยธรรมนคร มรุตมา ราชปุระ สิงหานคร จำปา กัมพูชา และอันนัม ว่าเป็นมิตรแท้ของราชสำนักชวา[ 1 ] : 41 Theodore Pigeaud อ่านsyangkayodhyapura ... dharmanagariเป็นสามชื่อSyangkaสำหรับสยามอโยธยาปุระสำหรับอยุธยา และธรรมนครสำหรับลิกอร์ และถือว่าsyangkaคือSyamจากจารึกจามช่วงกลางศตวรรษที่ 11 และจารึกเขมรในศตวรรษที่ 13 โดยมีคำต่อท้ายภาษาสันสกฤตว่า-ka [ 1 ] : 41 สจวร์ต ร็อบสัน แยกsyangka ออก จากayodhyapuraโดยตีความคำแรกว่าหมายถึงประชาชนหรือประเทศโดยรวม และคำที่สองหมายถึงสถานที่เฉพาะเจาะจง แล้วนำsyangka กลับมาวางไว้ หน้าdharmanagariโดยใช้คำเชื่อมkimutaแทน[ 1 ] : 41 อิชิอิใช้การตีความของร็อบสันเพื่อแสดงให้เห็นว่าXiānสามารถครอบคลุม Ayodhya และ Ligor ได้เช่นกัน[ 1 ] : 41
รูปแบบภาษาจีน เวียดนาม และบาลี
แหล่งข้อมูลภาษาจีนแปลชื่อว่าXiān (暹); หลังจากรวมกับ Lavo แล้วจึงปรากฏคำประสมXiānluó hú (暹羅斛) ซึ่งต่อมาย่อเหลือXiānluó (暹羅) [ 1 ] : 40 [ 11 ] : 70 รูปแบบก่อนหน้านี้คือSan-lo (三濼) ซึ่งบันทึกไว้ในLingwai Daidaเมื่อปี 1178 ถือเป็นความพยายามในยุคแรกๆ ในการถอดความชื่อประเทศหรือผู้คนของแม่น้ำเจ้าพระยาตอนบนและตอนกลาง ซึ่งจารึกเขมรเรียกว่าSyam [ 27 ] : 288 , 290
แหล่งข้อมูลของเวียดนามเขียนชื่อด้วยตัวอักษรเดียวกัน โดยเขียนเป็นภาษาเวียดนามว่าXiêmและในรูปแบบที่ขยายความว่าXiêm Laซึ่งยังคงเป็นชื่อปกติของสยามในภาษาเวียดนามจนถึงยุคปัจจุบันĐại Việt sử ký toàn thưใช้คำประสม暹羅ในรายการสำหรับปี 1149, 1182, 1241 และ 1360 [ 28 ] [ 29 ]และวลี暹人("ชาวเมืองซีอาน") ในรายการสำหรับปี 1313 [ 30 ] : บรรทัดที่ 148 บันทึกบรรณาการที่นำเสนอในระหว่างการรณรงค์ของ Ai Lao ในปี 1335 มีคำว่า "ประเทศซีอาน" (暹國) [ 31 ]
ในชินากาลมาลี พงศาวดารภาษา บาลีเกี่ยวกับอาณาจักรล้านนา ทางภาคเหนือของไทย รูปแบบสยาม-เดสาและสยาม-รัฐธาหมายถึง "ภูมิภาค ( เดสา )" หรือ "รัฐ ( รัฐธา )" ของสยาม ข้อความหนึ่งระบุว่านี่คือภูมิภาคสุโขทัย[ 11 ] : 71
การระบุและการเขียนประวัติศาสตร์
เจ้าชายดำรงเสนอแผนผังประวัติศาสตร์ไทย แบบเส้นตรงใน ปี พ.ศ. 2457 โดยที่ประวัติศาสตร์ของชาวไทยในสยามเริ่มตั้งแต่การก่อตั้งอาณาจักรสุโขทัยในปี พ.ศ. 2481 ตามด้วยอยุธยาธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตาม ลำดับ [ 32 ] : 222แผนผังนี้กลายเป็นมาตรฐานในตำราเรียนของไทย[ 1 ] : 37สำหรับช่วงเวลาก่อนอยุธยา ดำรงอาศัยพงศาวดารราชวงศ์จีน ซึ่งคุณเชนชินอักษร (สุดชัย) แปลให้เขาและตีพิมพ์เป็นเล่มที่ 5 ของประชาพงษ์สวัสดิ์[ 1 ] : 37หลักฐานอื่นๆ ของเขาคือจารึกสุโขทัย ซึ่งCœdès เรียบเรียง ในปี 1924 [ 1 ] : 37การระบุ暹國ว่าเป็นสุโขทัยนั้นเป็นของผู้แปล และ Cœdès ยอมรับและนำไปใช้ในหนังสือThe Indianized States of Southeast Asia ของ เขา[ 1 ] : 37 [ 16 ] : 191 [ a ] ตามแบบจำลองนี้Xiānในบันทึกภาษาจีนจึงถูกตีความว่าหมายถึงสุโขทัย[ 5 ] : 140
สมการดังกล่าวถูกโต้แย้งในปี พ.ศ. 2532 โดย Yamamoto Tatsuro ซึ่งพบในDade Nanhai-zhi (พ.ศ. 2430–2540) รายการ暹國管 上水速孤忒และใช้速孤忒สำหรับการถอดเสียง Sukhothai ในYuán Shǐ [ 1 ] : 38 ชื่อที่ทำหน้าที่เป็นวัตถุของ管ซึ่งหมายถึง "การควบคุม" ไม่สามารถหมายถึงสถานที่เดียวกันกับประธาน暹 ได้ดังนั้น Xiān จึงเป็นรัฐที่มีสถานะทางการเมืองเหนือกว่า Sukhothai มากกว่า Sukhothai เอง[ 1 ] : 38 [ 33 ] [ 34 ] : 110 หลักฐานที่แน่ชัดคือบันทึกของจีนในปี 1297 และ 1299 ระบุว่าXiānและSù gǔ chí (速古漦, Sukhothai) เป็นรัฐบรรณาการแยกต่างหาก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างในขณะนั้นมีรัฐที่แตกต่างกันอย่างน้อยสามรัฐ ได้แก่Lavo , Sukhothai และ Xiān [ 35 ] [ 36 ] [ 2 ]การศึกษาในภายหลังจึงปฏิเสธข้อเสนอที่ว่า Sukhothai เป็นรัฐอิสระแห่งแรกของสยาม[ 1 ] : 37 [ 7 ]
นอกเหนือจากข้อสรุปเชิงลบนี้แล้ว ยังไม่มีการระบุตัวตนเชิงบวกที่แน่ชัด โยเนโอ อิชิอิ ถือว่าเซียนเป็นสมาพันธ์ของรัฐท่าบนอ่าวกรุงเทพฯ[ 1 ] : 37, 39, 41 ในขณะที่คริส เบเกอร์และปาสุก พงษ์ไพจิต ระบุว่าเซียนในบันทึกของจีนและเวียดนามคืออยุธยา เมืองหลวงที่ย้ายมาใหม่ของลาโว เนื่องจากราชสำนักจีนใช้ชื่อเดียวกันนี้สำหรับอยุธยาในภายหลัง พวกเขายึดกรณีนี้จากสองลักษณะของบันทึก คือ ราชสำนักระบุเซียนไว้ในกลุ่ม อาณาจักร ทางทะเลและเดด หนานไห่จือ ระบุว่า เซียนควบคุมสุโขทัย และยอมรับว่าจีนอาจใช้ชื่อนี้สำหรับที่อื่นก่อน[ 8 ] : 45–46 [ 37 ]ข้อเสนออื่นๆ ชี้ไปที่สุพรรณภูมิโดยอาศัยความแข็งแกร่งของคณะทูตบรรณาการในยุคหงหวู่ที่ส่งในนามของกษัตริย์แห่งสุเหมินบัง (蘇門邦) ซึ่งระบุว่าเป็นสุพรรณบุรี[ 1 ] : 40 [ 38 ]เบเกอร์และปาสุกรายงานข้อเสนอสุพรรณบุรีแยกต่างหากโดยอาศัยหลักฐานอื่น และปฏิเสธว่าไม่มีหลักฐาน[ 8 ] : 46 ชาญวิทย์เกษตรสิริ ซึ่งรายงานโดยวิคเกอรี ใช้ชื่อ เมืองเซียนของจีนในศตวรรษที่ 14 เพื่อตั้งชื่อลุ่มน้ำเมนัมตอนล่างโดยรวม รวมถึงอยุธยาด้วย แทนที่จะเป็นสุโขทัย[ 39 ] : 184–185
ประเด็นหลักของอิชิอิคือความหลากหลายของชื่อที่ใช้ในการส่งบรรณาการ โดยมีการบันทึกชื่อชุดเดียวกันจากประเทศเซียนหลัวหูจากกษัตริย์ จากมกุฎราชกุมาร และจากมกุฎราชกุมารในฐานะกษัตริย์แห่งซูเหมินปัง [ 1 ] : 41 เขา เปรียบเทียบกับซูมิโอ ฟุคามิ ซึ่งโต้แย้งว่าซานโฟฉี (三佛齊) ของจีนอาจครอบคลุมรัฐท่าแห่งใดแห่งหนึ่งในช่องแคบมะละกาหรือทั้งหมดรวมกัน[ 1 ] : 41 อิชิอิสรุปว่าชื่อภาษาจีนสำหรับ "ประเทศป่าเถื่อน" ไม่จำเป็นต้องหมายถึงสถานที่แห่งเดียว[ 1 ] : 42
การรับรองในเอกสารภาษาจีนและเวียดนาม
การส่งบรรณาการทำให้ผู้ปกครองท้องถิ่นสามารถเข้าถึงการค้ากับจีนได้พร้อมกับการยอมรับทางการเมือง ราชสำนักได้ดำเนินระบบนี้มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 240 และระหว่างปี ค.ศ. 600 ถึง 850 ได้รับคณะทูต 110 คณะจากสถานที่ 34 แห่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งครึ่งหนึ่งส่งมาเพียงคณะเดียว[ 40 ] : 9
การอ้างอิงเบื้องต้นที่เป็นไปได้
ก่อนหน้านี้มีประกาศสองฉบับที่เชื่อมโยงกับภูมิภาคนี้ แต่ทั้งสองฉบับไม่ได้ใช้ชื่อเซียน (Xiān )
ในช่วงต้นราชวงศ์ถังรัฐหนึ่งชื่อซี๋หลัวเฟินซึ่งกล่าวกันว่าตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเฉินลาได้ส่งเครื่องบรรณาการไปยังราชสำนักจีน มีการบรรยายว่ารัฐนี้มีกองกำลังขนาดใหญ่และมีขนบธรรมเนียมที่คล้ายคลึงกับเกอหลัวเซินเฟิน[ 41 ] : 22 [ 42 ] [ 43 ]ซึ่งนักวิชาการไทยระบุว่าเป็นนครปฐมในสมัยทวราวดี[ 44 ] : 59หรือเป็น สั ม ภุกะในจารึกพระภววรมันที่ 2 [ 45 ] : 24–25, 30
นักวิชาการไทยได้อ่านอักษรซันโล (三濼) ของอักษรหลิงไวไดดะ (ค.ศ. 1178) เพื่ออ้างอิงถึงศูนย์กลางแห่งใหม่ของ เฉลียงที่สวรรคโลก[ 27 ] : 288, 290 [ 46 ] : 8
ข้อความที่เขียนขึ้นในภายหลังมากคือShū yù zhōu zī lù [ zh ] ในปี 1583 ระบุย้อนหลังว่าอาณาจักรที่ราชวงศ์สุยส่งคณะทูตไปในช่วงระหว่างประมาณปี 605 ถึง 618 — ฉีตู — ได้เปลี่ยนชื่อเป็นเซียนแล้ว[ 34 ] : 115ข้อความ นี้ เขียนขึ้นเกือบหนึ่งพันปีหลังจากเหตุการณ์ที่อธิบายไว้ จึงมีคุณค่าทางหลักฐานจำกัด แต่มีความน่าสนใจตรงที่จับคู่เซียนและลาโวในภูมิประเทศที่แตกต่างกันเช่นเดียวกับที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลก่อนหน้านี้:
暹古名赤土, 羅斛古名婆羅剎也. 暹國土瘠不宜耕種, 羅斛土平衍而多稼.ชื่อโบราณของ Xiānคือ Chì Tǔและชื่อโบราณของ Luó Húคือ Póluó Shā ดินแดนซีอานนั้นยากจนและไม่เหมาะกับการเพาะปลูก ในขณะที่ทุ่งของลัวหูนั้นราบเรียบและมีการครอบตัดอย่างอุดมสมบูรณ์
— Yán Cóng-jiǎn (严从简), Shū yù zhōu zī lù [ zh ] บทที่ 8: Zhenla [ 47 ]
เมืองซีอานในบันทึกสมัยราชวงศ์หยวน
เมืองซีอานปรากฏครั้งแรกในหยวนซือ (元史) ในปี ค.ศ. 1278 เมื่อราชวงศ์หยวนส่งเหอจื่อจือ (何子志) ผู้บัญชาการครัวเรือนหมื่นครัวเรือนเป็นทูตไปยังซีอาน[ 2 ]คณะทูตถูกกักตัวโดยจามปะ [ 2 ] [ 5 ] : 140 หยวน ซือบันทึกว่าคณะทูตไม่เคยเดินทางไปถึง ถูกจับขณะผ่านจามปะ และเหอจื่อจือ หวงฟู่เจี้ยน และเพื่อนร่วมทางอีกกว่าร้อยคนถูกประหารชีวิตที่นั่นในช่วงต้นปี ค.ศ. 1283 แหล่งข้อมูลเดียวกันนี้ยังบันทึกการพิจารณาก่อนการส่งคณะทูต ซึ่งรัฐมนตรีเจียลู่ นาต้าซื่อแย้งว่าประเทศเหล่านี้เป็นประเทศเล็กๆ การพิชิตจะนำมาซึ่งผลประโยชน์เพียงเล็กน้อย และควรส่งทูตไปก่อนที่จะใช้กำลังอาวุธ[ 48 ] : 67 อิชิอิระบุปีที่ส่งจดหมายเป็นปี 1282 แทนที่จะเป็นปี 1278 และตาม E. Thadeus Flood ถือว่าการพิจารณานั้นไม่มีวันที่ระบุและเกิดขึ้นระหว่างสองปีนั้น[ 1 ] : 38 ซีอานปรากฏอยู่ในรายชื่อดินแดนที่ กุบ ไลข่านตั้งใจจะปราบปรามหลังจากการพิชิตจีนของมองโกล เสร็จสิ้น ในปี 1279 พร้อมกับลาโวและรัฐต่างๆ ในคาบสมุทรมลายูสุมาตราอินเดียใต้และศรีลังกา[ 5 ] : 139 [ 49 ] : 61
การส่งบรรณาการครั้งแรกจากซีอานเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 1292 เมื่อจดหมายทองคำ (金冊) ที่ออกโดยหัวหน้าประเทศมาถึงเมืองหลวงโดยผ่านสำนักงานสันติภาพของเขตกวางตุ้ง[ 1 ] : 38 ราชสำนักส่งทูตไปกดดันให้ยอมจำนนในปีถัดมา[ 1 ] : 38 [ 2 ]ซึ่งซีอานปฏิเสธ[ 1 ] : 39 และมีการออกหมายเรียกจักรพรรดิเพิ่มเติมในปี ค.ศ. 1294 [ 1 ] : 39 คำสั่งนั้นอนุญาตว่า หากกษัตริย์ไม่สามารถเสด็จมาได้ พระโอรส พระอนุชา และข้าราชบริพารควรมาปรากฏตัวเป็นตัวประกัน[ 1 ] : 39 ในปี พ.ศ. 2438 กษัตริย์แห่งเซียนกานมู่ติง (กามราเต็ง, กมรเต็ง )แห่งปี่ฉาปูหลี่ ( ปัจจุบันคือเพชรบุรี ) [ 5 ] : 140 [ 2 ]เสด็จมาเข้าเฝ้าด้วยพระองค์เองพร้อมเครื่องบรรณาการและจานทองคำ[ 1 ] : 39 [ข] [ 2 ]เครื่องบรรณาการตามมาอีกครั้งในปี พ.ศ. 2439 และมีบันทึกว่าทูตจากเซียนหลัวหู (羅斛, Lavo) และจัมบี ( ศรีวิชัย ) มาถึงในปี พ.ศ. 2430 [ 2 ]ในปี พ.ศ. 2438 หลังจากได้รับคำยอมจำนนจากทั้งสองฝ่าย ราชสำนักได้ออกพระราชกฤษฎีกาสั่งให้เซียนอย่าทำร้ายชาวมาหลี่หยูเอ๋อร์ ( เมลายู ) ซึ่งได้ทำสงครามกันมานานแล้ว ในปี ค.ศ. 1299 กษัตริย์แห่งเซียนทรงขอเครื่องราชกกุธภัณฑ์ม้า ได้แก่ ม้าขาวและเสื้อคลุมปักด้ายทอง ซึ่งพระราชทานในสมัยที่พระบิดายังมีพระชนม์ชีพอยู่ เสนาบดีว่านเจ๋อต้าหลาฮั่นแนะนำว่า การมอบม้าให้กับอาณาจักรเล็กๆ เช่นนี้ จะทำให้ประเทศเพื่อนบ้านวิพากษ์วิจารณ์ จึงส่งมาเพียงเสื้อคลุมเท่านั้น[ 48 ] : 67คณะทูตเพิ่มเติมมาในปี ค.ศ. 1300 [ 8 ] : 51ในเดือนเมษายนและกรกฎาคม ค.ศ. 1314 ในปี ค.ศ. 1319 และสุดท้ายในปี ค.ศ. 1323 [ 1 ] : 39 [ 2 ]
หนังสือDade Nanhai-zhi (大德南海志) ปี 1304 ระบุว่าซีอานควบคุมShang-shui Sù gū tè (暹國管 上水速孤忒) โดยSù gū tèคือสุโขทัย[ 1 ] : 38 ความ หมายของ Shang-shuiยังไม่แน่ชัด: Baker และ Pasuk ระบุว่าเป็นชื่อสถานที่อีกแห่งหนึ่งหรือเป็นข้อความที่ระบุว่าสุโขทัยตั้งอยู่เหนือแม่น้ำจากซีอาน[ 8 ] : 45–6 และสังเกตว่าคำเดียวกันนี้ปรากฏซ้ำอีกครั้งโดยยังไม่แน่ชัดใน บันทึกของ Ma Huanเกี่ยวกับหนึ่งในสี่ของอยุธยาที่มีครอบครัวชาวต่างชาติห้าร้อยหรือหกร้อยครอบครัว[ 8 ] : 57 ยามาโมโตะตีความประกาศดังกล่าวว่าหมายความว่าสุโขทัยอยู่ภายใต้การควบคุมของซีอาน[ 1 ] : 38 ในขณะที่นักวิชาการไทยชื่อเกียรติคำจรมีกานนท์เสนอแนะว่าสุโขทัยต้องพึ่งพาซีอานในการเข้าถึงตลาดส่งออก[ 2 ]
เมืองซีอานยังปรากฏอยู่ในชีวประวัติของเฉิน อี้จงในซ่งซื่อซึ่งบันทึกไว้ว่าในปีที่สิบเก้าของ รัชสมัย จือหยวน (至元, 1282–83) กองทัพจักรพรรดิได้โจมตีจามปา และเฉินได้ลี้ภัยไปยังซีอาน ซึ่งเขาเสียชีวิตที่นั่น เฉิน อี้จงเป็นเสนาบดีที่พ่ายแพ้ของราชวงศ์ซ่งใต้ที่ได้ลี้ภัยไปยังจามปา การหลบหนีต่อไปของเขาถูกตีความว่าเป็นการบ่งชี้ว่าซีอานเป็นท่าเรือการค้าที่เจริญรุ่งเรืองในยุคการค้าหลังศรีวิชัยโดยมีชุมชนชาวจีนอาศัยอยู่[ 1 ] : 38 [ 11 ] : 70 ผู้ลี้ภัยชาวซ่งประมาณสองร้อยคนได้เดินทางมาถึงอ่าวในปี 1282 และคณะทูตจีนถูกส่งไปยังซีอานเพื่อรับพวกเขา[ 8 ] : 54 และเบเกอร์และปาซุกอ่านเหตุการณ์ทั้งสองร่วมกันเพื่อแสดงให้เห็นว่าในเวลานั้นซีอานเป็นสถานที่ลี้ภัยที่เป็นที่รู้จัก[ 8 ] : 45
Xiānluó hú and Xiānluó
บทความหลัก: อาณาจักรอยุธยา
บันทึกที่ลงวันที่ 1349 มีข้อมูลทั้งสองแบบ บันทึก Daoyi Zhilüeระบุว่าในเดือนที่ห้าของปีนั้น เซียนได้ส่งทูตพร้อมจดหมายทองคำเพื่อยอมจำนนต่อหลัวหู (Lavo) และบันทึกMing shiระบุว่าต่อมาหลัวหูได้เจริญรุ่งเรืองและยึดครองดินแดน[ 1 ] : 40 บันทึกอีกฉบับในปีเดียวกันระบุว่าเซียนได้นำหลัวหูมายอมจำนน ซึ่งเป็นความคลาดเคลื่อนที่เบเกอร์และปาสุกระบุว่าเป็นความผิดพลาดในการคัดลอก[ 8 ] : 55–56 ไม่ว่ากรณีใด วันที่ก็สอดคล้องกับการก่อตั้งอยุธยาผ่านการรวมตัวของหลัวกับสุพรรณบุรีของสยามบันทึกของจีนเรียกอาณาจักรที่เกิดขึ้นว่าเซียนหลัวหู (暹羅斛) ซึ่งต่อมาย่อเหลือเซียนหลัว (暹羅) อาณาจักรนี้ได้ส่งคณะทูตบรรณาการ 41 ครั้งในช่วง ยุค หงหวู่ 33 ครั้งภายใต้ชื่อเดิม และที่เหลือภายใต้ชื่อใหม่[ 1 ] : 40 [ 11 ] : 70
ในส่วนของการปฏิบัติเอง วาลัยลักษณ์ สงสิริ อธิบายว่าการส่งคณะทูตมักจะส่งทุกๆ สามปี แม้ว่าในทางปฏิบัติจะพยายามเกือบทุกปี และเป็นรูปแบบของรัฐการค้า เป็นการยอมรับการยอมจำนนเพื่อความสะดวกในการค้าขายที่ท่าเรือทางใต้ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อทั้งราชสำนักและพ่อค้า และเป็นที่รู้จักในภาษาไทยว่าชิมคง ( ชิมคง ) เธอตั้งข้อสังเกตว่าบันทึกของจีนจัดประเภทนครรัฐเจ้าพระยาเหล่านี้ทั้งหมดว่าเป็นนานหม่าน ( นานหม่าน ) ซึ่งเป็นชนป่าเถื่อนทางใต้[ 51 ] : 5 ตามบันทึกของเธอ รัฐที่ชาวจีนเรียกว่าเฉินหลี่ฟู่อยู่ในช่วงเวลาก่อนที่เมืองซีอานจะปรากฏในบันทึก[ 51 ] : 18
วาลัยลักษณ์ สงสิริ อ่านชื่อทั้งสองว่าเป็นเครื่องหมายแบ่งเขตบนพื้นดิน ตามคำอธิบายของเธอ การใช้ภาษาจีนในสมัยราชวงศ์หยวนใช้Xiānทางด้านตะวันตก ตั้งแต่สุโขทัยและสุพรรณภูมิผ่านราชบุรีและพริพริ ไปจนถึงนครศรีธรรมราชและใช้ Luó húทางด้านตะวันออก[ 51 ] : 18
บันทึกของ Đại Việt
Xiānและประเทศอื่น ๆ ถวายสดุดีแด่ เวียดนามในระหว่าง การรณรงค์ ของราชวงศ์ Trầnเพื่อต่อต้าน Ai Lao ในปี 1334–1336 ตามที่บันทึกไว้ในเล่มที่ 9 ของKhâm định Viết sử Thông giám chung mục [ 31 ]เวียดนามsử ký toàn thưกล่าวถึง Xiān อีกห้าครั้งภายใต้ ราชวงศ์ Lýและ Trần
|