ทำไมกินของหวานแล้วจี๊ดขึ้นสมอง? ไขความลับอาการเสียวฟันแบบเข้าใจง่าย
หลายคนคงเคยเจอประสบการณ์กินของหวานจัดหรือดื่มน้ำเย็นจัด แล้วเกิดอาการ "เสียวฟัน" แล่นจี๊ดขึ้นมาแบบไม่ทันตั้งตัว อาการนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นปฏิกิริยาทางวิทยาศาสตร์ที่เกิดขึ้นจริงภายในโครงสร้างฟันของเรา
เกิดอะไรขึ้นข้างในฟัน? ฟันของคนเรามีชั้นนอกสุดที่แข็งแรงมากเรียกว่า "เคลือบฟัน" (Enamel) ทำหน้าที่เหมือนเกราะป้องกัน แต่เมื่อเกราะนี้สึกกร่อนจากการแปรงฟันแรงเกินไป การกินอาหารที่มีฤทธิ์เป็นกรด หรือฟันผุ จะทำให้ชั้นด้านในที่เรียกว่า "เนื้อฟัน" (Dentin) เปิดออก ภายในเนื้อฟันมีท่อขนาดเล็กจิ๋วนับพันท่อที่เชื่อมต่อตรงไปยังเส้นประสาทฟัน เมื่อน้ำตาลที่มีความเข้มข้นสูงสัมผัสกับท่อเหล่านี้ จะเกิดแรงดันออสโมซิส (Osmosis) ดึงของเหลวภายในท่อให้เคลื่อนที่อย่างรวดเร็ว แรงเคลื่อนที่นี้ไปกระตุ้นปลายประสาทจนสมองแปลผลออกมาเป็นความรู้สึกเสียวจี๊ดนั่นเอง
รับมือและป้องกันอย่างไรดี? • เลือกใช้ยาสีฟันสำหรับคนเสียวฟัน ที่มีส่วนผสมของโพแทสเซียมไนเตรตหรือฟลูออไรด์ ช่วยลดความไวของเส้นประสาทและเสริมความแข็งแรงให้ผิวฟัน • เปลี่ยนแปรงสีฟันเป็นขนอ่อนนุ่ม และแปรงเบาๆ เพื่อไม่ให้เคลือบฟันสึกหรอเพิ่ม • บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหลังกินของหวานหรือของเปรี้ยว เพื่อลดความเป็นกรดในช่องปาก ก่อนรอประมาณ 30 นาทีจึงค่อยแปรงฟัน การเข้าใจกลไกของฟันช่วยให้เราดูแลสุขภาพช่องปากได้ตรงจุดมากขึ้น หากมีอาการเสียวฟันต่อเนื่องไม่หาย ควรแวะไปปรึกษาทันตแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียด